1.- Materiaren konposizioa

Materia eta energia
1.1.- Materia orok masa eta bolumen bat hartzen du. Hauek materiaren propietate orokorrak dira.
Substantzia materia mota jakin bat da. Substantzia gehienak beste batzuen nahasteak dira. Hauek substantzia puruak dira eta propietate bereizgarriak dituzte.
bi substantzia puru mota daude:
- konposatuak: substantzia sinpleagotan deskonposa daitezke, metodo kimikoen bidez.
Ura, hidrogenoz eta oxigenoz osatuta.
- elementuak: deskonposatu ezin diren substantzia puruak dira.
Hidrogenoa, oxigenoa eta burdina elementuak dira.
Elementuak eta konposatuak bereizteko ariketa

1.2.- Materiaren osaera
Materiaren osaera: atomoak eta molekulask

2.- Higidurak


2.1.- Gorputz baten posizioa geldirik dagoen erreferentzia-sistema betekiko aldatzen denean, gorputza mugitu egiten dela esaten da
Higidura- gazt.
Posizioa, ibilbidea eta lekualdaketa
Jatorri puntua- gazt.

2.2.- Abiadura: egindako distantzia denpora unitate batean.
- Aldiuneko abiadura
- Batez besteko abiadura
Abiadura ariketak

3.- Higidura motak

Posizio aldaketak
3.1.- Higidura zuzen uniformea HZU
Higikari batek ibilbide lerrozuzena egiten badu eta abiadura konstanteari eusten badio.



Mugimendu zuzen uniformea. animazioa
3.2.- Higidura zuzen uniformeki aldatua HZUA
Higikari batek ibilbide lerrozuzena egiten badu eta haren abiadura konstante eta erregulartasunez aldatzen bada.
3.3.- Hainbat ariketa
Higidura adibideak
Higidura grafikoetan
Higidura aztergai
Higidura motak

4.- Indarrak

Gorputz baten forma edo haren pausagune- edo higidura- egoera aldatzen duten kausak dira indarrak.
Indar bat eragitean, bi gorputzen arteko elkarrekintza gertatzen da. Hauetako bi mota daude:
- Ukipenekoak
- Urrutikoak
4.1.- Indarra eta azelerazioa
Geldirik dagoen objetu bati indar bat eragiten eta objetua mugitzen hasten denean, haren abiadura aldatu egiten da: azelerazioa gertatu da. F= m . a
Nazioarteko Sisteman, indar- unitatea newtona (N) da.

Hemen hainbat ariketa:
Indar motak
Indarrak
Zer da indar bat?
Inadarrari buruzko eskema
4.2.- Masa eta pisua
Gure planetak gorputz bat erakartzeko duen indarra da pisua. Nazioarteko Sisteman, newtonetan neurtzen da.
Pisua (P) urrutiko indarra da. Goputzaren masaren araberakoa da eta azelerazio konstantea eragiten du. Azelerazio hori grabitatearen azelerazioa (g) da. P = m . g

Masa eta pisua magnitude desberdinak dira:
- Gorputz baten masa konstantea da. Haren materia kantitatearen araberakoa da eta kilogramotan (kg) neurtzen da.
- Pisua indar bat da. Masaren eta grabitatearen araberakoa da eta, beraz, aldatu egin daiteke. Newtonetan (N) neurtzen da.
Astronautaren pisua

5.- Jakingarriak

Arkimedesen printzipioa