0.- Energia

Berde berdea
Berde berdea- energia
EKI proiektua- ELKAR

1.- Zer da energía? Aula de energia
Gorputz batzuek ahalmena dute gorputz hori bera edo beste bat mugitzeko, deformatzeko, eraldatzeko eta argia, soinua edo beroa sortzeko. Hala gertatzen denean, gorputz horrek energia duela esaten da.
Gorputz batzuen ezaugarria da energia izatea, eta honela definitu daiteke ezaugarri hori: gorputz batek ingurunea edo gorputza bera aldatzeko duen ahalmena da.
bocadillo-chorizo2.jpg
- Magnitude fisikoa da, neurtu daiteke. Energia neurtzeko unitatea, Sistema Internazionalean (SI), joulea da (J)
Beste unitate batzuk era badira, kcal tartean.

Energiaren jatorria
Ia guztia EGUZKItik dator…(urauen zikloa, materia organikoaren eraketa)

2.- Energia motak
Energia mota guztiak alda daitezke, eta haietatik beste mota bat lortu.


ENERGIA MEKANIKOA: gorputz baten energia zinetikoaren eta potentzialaren batura da.

- Energia zinetikoa (Ec): mugitzen ari diren gorputzek dutena,
- Energia potentzial grabitatorioa (Ep): altueraren arabera gorputzak duen energia. Lurraren eta gorputzaren arteko elkarreragina da energia mota horren funtsezko zergaitia. Gorputz elastikoek energia potentzial elastikoa dute.

Gorputzen masak eragina izango du bi energia mota hauetan; zenbat eta masa handiagoa izan gorputzak, handiagoak izango dira energia zinetikoa nahiz energia potentziala.
external image images?q=tbn:ANd9GcTn54SfAVu6VyIOlznT-Scd1kwLlflLi_YgQci0xSmpeFjcDQY6pQ

external image plancha_asar_1.jpg
ENERGIA TERMIKOA: gorputzak bere tenperaturari esker duen energia.
ENERGIA NUKLEARRA: atomoen barnean dagoen energia
external image images?q=tbn:ANd9GcQ7A15fPDDWnUuUpMJVL86zY-HtwI2a0J4Zg2of-8mfHnhuW2X2Fg
ENERGIA KIMIKOA: gorputzak bere izaeragatik duen energia. Naturako konposatu guztiek dute energia mota hori, barneko loturen energiaren kausaz. Materia bizigabean nahiz materia bizidunean gertatzen diren erreakzio kimikoetan agertzen da.
external image images?q=tbn:ANd9GcQRQulBDkzqQmiWEE_FZ8SAYBYFG6woOJcO3kj-gZIO7dIaSb8Z0A
external image 130115200124_sp_burning_wood_304x171_spl.jpg
external image images?q=tbn:ANd9GcRNOygzk5Pz2kGuuAhBFt-XXzWjeugvre2XABuZHnRdhrBXcRJw_Q
external image tomateak.jpeg
BARNE- ENERGIAK: gorputzaren energia termikoa eta kimikoa besteak beste, substantziaren berezko izaeraren araberakoak dira.
ENERGIA ELEKTRIKOA: elektrizitatearekin loturiko energia.
Elektrizitatearen ibilbideahttps://drive.google.com/a/educacion.navarra.es/file/d/0Bx-WG9vJJGwxbzhWZ3AyTnRnTG8/view?usp=sharing
external image 320px-Lightning3.jpg
external image Articulo%20030%20-%20Generacion%20y%20transporte%20-%20Torre.jpg

Elektrizitate estatikoa



**Aitana eta Maider Diaz, 2017-02-19**

Mkel Girones- 2017-02-20



Fotosintesia eta elektrizitatea

external image -trompeta-harry-pedler-unica-excelente-sonido-afinacion-18535-MLA20156903613_092014-F.jpg
SOINU- ENERGIA: soinuari dagokion energia.
ARGI- ENERGIA: elementu batzuek askatzen duten argiarekin lotutako energia.
external image occ3a9ano-de-luz.jpg
3.- Energiaren ezaugarriak
Gure bizitzan gertatzen diren fenomeno asko lot daitezke energia hitzarekin. Esate baterako, ekaitza izaten denean, energiaren agerpen oso deigarriak gertatzen dira: tximistak, trumoiak, tenperatura-aldaketak, euriteak,…

Ondoko irudietan, energia- beharra duten zenbait egoera azaltzen dira: energia erabili egiten da, energia transferitu egiten da, energia kontsumitu egiten da, energia gorde egiten da eta energia sortu egiten da.


EZ ( forma, pisua, bolumena, kolorea, usaina)

BAI
METATU Energía kimikoa: piletan
Energía elektrikoa: kondentsadoreetan
GARRAIATU Kableak: e. elektrikoa
Uhinak: e. elektromagnetikoa
ALDATU e. kimikoa (pila)---- e. elektrikoa (irratia)
TRANSFERITU Tenperatura altuenetik temperatura baxuenera
KONTSERBATU Ez da gastatzen, eraldatu egiten da
Energiaren kontserbazio printzipioa
DEGRADATU Aldaketa prozesuetan beroa sortzen da eta ezin dogu erabili, galdu egiten du.

4.- Energia-iturriak eta motak . Zer da?

Energi iturriak 1
Energi iturriak 2
Lana

5-6.- Energia-iturri berriztaezinak
IKATZA- Consumer
Energia nuklearra. Consumer
Petrolioaren garraioa

Ariketak
Energia eskema bat
Energia eta definizioak
Energia berriztaezinak

7-8-9.- Energia-iturri berriztagarriak
Energia berriztagarriak
Energia hidroelektrikoa
Energia eolikoa(Infografia-Eroski)

La instalación de aerogeneradores eólicos en el mar brinda la posibilidad de producir energía renovable con mejor rendimiento que la obtenida por los aerogeneradores terrestes.


Energia eolikoa- Consumer (gazt.)
Eguzki energia fotoboltaikoa(Consumer)
Basoetako biomasa(Consumer)
Energia berriztagarriak- eskema
Eguzki energia. Consumer
Mareen energia- Consumer- EROSKI

Los océanos tienen corrientes marinas constantes, y, por lo tanto, predecibles. Estas corrientes se pueden aprovechar para generar energía eléctrica limpia.


Energia geotermala- Consumer- EROSKI

Ariketak
Energia alternatiboaren adibideak

10.- Energiaren etorkizuna

Etxebizitza ekologikoa

11.- Jakingarriak

Tablas de Daimiel
Energia mekanikoa

Ariketak: Energia mekanikoa

12.- Gehigarriak

Lebitazio magnetikoa

Jolasak
Jolasa: CLIMCITY,energia nola aurreztu
Energyville: Joko honetan zure baliabide energetikoki
ezberdinen artean batzuk aukeratu behar dituzu zure herria
energiarekin elikatzeko, kontsumo optimoa lortu arte.
Energuy Jokoaren protagonista eskutik gidatu behar
dugu bere etxean gastatzen duen energia aurrezteko
aginduak emanez.

Ariketak: Lebitazio magnetikoa